Każde badanie bilansowe ma na celu kompleksową ocenę stanu zdrowia naszego dziecka. Wykrycie nieprawidłowości i profilaktyka zagrożeń występujących w tym wieku oraz ukierunkowanie rodziców w postępowaniu z dzieckiem, aby mogło jak najlepiej się rozwijać, to cele które przyświecają badaniu bilansowemu.
Na wstępie przeprowadzany jest wywiad z rodzicami. Lekarz pyta jak dziecko się rozwijało, jakie opanowało umiejętności, czy potrafi mówić, jakie i ile słów wypowiada, czy rozumie proste polecenia, czy słyszy, czy występuje u dziecka skłonność do zezowania, jak się zachowuje, czy nie jest apatyczne lub nadpobudliwe, jak długo i kiedy śpi, pyta czy dziecko potrafi stać, czy i w jaki sposób chodzi, jak jest karmione, co, jak często i w jakiej ilości zjada, czy otrzymuje witaminy, jak często oddaje stolce, czy nie ma zaparć lub biegunek, na jakie choroby chorowało, czy było leczone szpitalnie lub pozostaje pod opieką poradni specjalistycznych, co niepokoi rodziców, z czym mają największe problemy lub co budzi ich wątpliwości ?
Dziecko 12 – miesięczne powinno opanować umiejętność wkładania klocków do pudełka, naśladowania mieszania łyżeczką lub bazgrania kredką, wymawiania kilku, ( ok. 3 ), prostych słów i rozumienia ich znaczenia, np.: słów „mama, tata”, powinno także wykonywać kilka prostych poleceń, jak np.: „daj lalkę, weź misia”, itp. ...
Od około 9 miesiąca życia u dziecka można zauważyć lęk przed obcymi osobami i niepokój w nieznanym otoczeniu. Dziecko potrafi bawić się „w chowanego”, szuka ukrytych przedmiotów, potrafi odwzajemniać pieszczoty, przywiązanie do bliskich osób, uśmiech, reaguje na słowa „daj, pa-pa”, rozumie polecenie „nie wolno”.
Brak tych umiejętności w 12 miesiącu życia powinien budzić niepokój, gdyż świadczy o zaburzo- nym, nieprawidłowym rozwoju dziecka.
W tym okresie życia dziecko powinno także opanować umiejętność samodzielnego wstawania
po podciągnięciu się z pozycji klęczącej i stania przez chwilę, chodzenia kilku kroków, początkowo do boku, wzdłuż mebli, a potem z pomocą dorosłego, trzymane za 2, a następnie za 1 rękę , oraz chwytania drobnych przedmiotów przy pomocy kciuka i palca wskazującego.
Kolejnym etapem bilansu jest dokładne badanie dziecka.
Sprawdza się wagę i długość jego ciała, jednocześnie porównując je z siatkami centylowymi,
jako wskaźnikami rozwoju pozwalającymi określić prawidłowość przyrostu długości i masy ciała.
Ocenia się u dziecka głowę, jej kształt, symetrię, stopień zarośnięcia ciemienia przedniego,
które zarasta najczęściej do 18 miesiąca życia, bada się oczy, orientacyjnie ocenia się słuch. Wielu pediatrów u dzieci bada otoskopowo uszy, zwłaszcza gdy wynika z wywiadu, że przebyły kiedyś w przeszłości stany zapalne uszu lub występują u nich częste, nawracające katary.
Ogląda się gardło, ocenia stan migdałków i uzębienia, bada się szyję dziecka, sprawdza symetrię ciała, długość oraz symetrię rozwoju kończyn, ustawienie stóp i kolan.
Ocenie podlega także układ moczowo – płciowy dziecka.
Do 12 miesiąca maluszek potraja urodzeniową masę ciała i rośnie na długość ok. 25 cm, co stanowi połowę długości urodzeniowej.
Odchylenia od prawidłowego rozwoju dziecka przekraczające 2 miesiące w 2 półroczu życia i 3 miesiące w 2 roku życia, wymagają dokładnej oceny i diagnostyki.
Po ukończeniu 12 miesiąca życia, tj. w 13 – 14 miesiącu dziecko szczepimy I dawką szczepionki przeciw Odrze, różyczce i śwince, a w 16 – 18 miesiącu III dawką przeciw Poliomyelitis i IV dawką, uzupełniającą, szczepienia przeciw Błonicy, tężcowi, krztuścowi oraz Heaemophilus influenzae. Informujemy także rodziców o możliwości realizacji szczepień zalecanych, których dziecko jeszcze nie otrzymało oraz zaleceniach dotyczących stosowania witamin.
Jeżeli jest to konieczne kierujemy dziecko do poradni specjalistycznych właściwych w stosunku
do rozpoznanych chorób oraz zlecamy badania dodatkowe.
Lek. Jan Krupa